Kancelaria Adwokacka
Adwokatów Marty Franielczyk i Artura Moćko

  • tel./fax 32 630 74 44
2117.jpg

Ubezwłasnowolnienie – kiedy? i jak?

Dzisiaj zdecydowałam się napisać o ubezwłasnowolnieniu. Jest to problem dosyć częsty, a mimo to nie za dobrze znany.

Wiele osób bardzo negatywnie kojarzy instytucję ubezwłasnowolnienia. Tymczasem w rzeczywistości służy ona pomocy i opiece nad osobami, które z uwagi na swój stan zdrowia  nie są w stanie właściwie pokierować swoim postępowaniem. Osoby takie mogą zostać oszukane, wykorzystane lub zawrzeć niekorzystne dla siebie umowy. W celu ich ochrony oraz pomocy w zarządzaniu ich majątkiem  wprowadzono właśnie instytucje ubezwłasnowolnienia.

Wiele osób wie, że wyróżniamy dwa rodzaje ubezwłasnowolnienia – całkowite i częściowe.

UBEZWŁASNOWOLNINIE CAŁKOWITE

Całkowicie można ubezwłasnowolnić osobę, która ukończyła lat trzynaście i z uwagi na chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne (alkoholizm, narkomanię) nie jest w stanie we właściwy sposób pokierować sowim postępowaniem. Dla osoby takiej ustanawia się opiekuna, chyba że nadal znajduję się ona pod władzą rodzicielską. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie zostaje pozbawiona możliwości dokonywania czynności prawnych, bowiem uprawnienie to zostaje przeniesione na jej opiekuna. Czynności prawne dokonane przez osoby ubezwłasnowolnione całkowicie są nieważne. Osoba taka nie może zatem – kupować, sprzedawać swojego majątku, bądź też jego części, nie może zawrzeć małżeństwa, uznać dziecka, sporządzić lub odwołać testamentu. Ponadto od chwili ubezwłasnowolnienia całkowitego wszelkie decyzje dotyczące leczenia takiej osoby lub wykonania zabiegu albo operacji podejmuje ustanowiony dla niej opiekun. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie może samodzielnie podejmować jedynie czynności określone jako – drobne, bieżące sprawy życia codziennego czyli np. drobne zakupy, wizyta u fryzjera. We wszystkich pozostałych sprawach konieczna jest zgoda przedstawiciela takiej osoby. Natomiast w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem lub interesami osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie – np. sprzedaż mieszkania należącego do osoby ubezwłasnowolnienonej całkowicie- opiekun aby dokonać takiej czynności najpierw musi uzyskać zgodę sądu opiekuńczego. Konieczne jest zatem przeprowadzenie odrębnego postępowania. Opiekun dla osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie jest ustanawiany przez  sąd rejonowy -sąd opiekuńczy, dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia o ubezwłasnowolnieniu.

UBEZWŁASNOWOLNIE CZĘŚCIOWE

Ubezwłasnowolnić częściowo można osobę pełnoletnią, która z uwagi na chorobę psychiczną, niedorozwój umysłowy lub innego rodzaju zaburzenia psychiczne nie jest w stanie pokierować swoim postępowaniem i potrzebna jest jej pomoc w prowadzeniu swoich spraw, nie ma natomiast konieczności całkowitego ubezwłasnowolnia takiej osoby. Przyjmuje się, że taka osoba może samodzielnie dokonać czynności prawnych ale dla ich ważności konieczna jest zgoda jej opiekuna. Jest jednak szereg czynności prawnych, które osoby ubezwłasnowolnione częściowo mogą dokonać samodzielnie np. zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego. Takie osoby mogą nawiązać stosunek pracy i dysponować swoim zarobkiem. Zadaniem osoby sprawującej opiekę nad osobą ubezwłasnowolnioną częściowo jest zapewnienie jej opieki lekarskiej, dbałość o to aby osoba taka miała środki do życia, a także żeby nie szkodziła sobie i innym.

Postępowanie o ubezwłasnowolnieni jest postępowaniem które ze względu na swój charakter, a zwłaszcza jego znaczenie dla ochrony praw człowieka, jest bardzo szczegółowo i precyzyjnie uregulowane. Sprawy o ubezwłasnowolnienie są rozpoznawane przed Sądem Okręgowym, (a nie jak większość spraw w pierwszej instancji przed Sądem Rejonowym). Sądem właściwym miejscowo jest  sąd miejsca zamieszkania osoby, której dotyczy wniosek o ubezwłasnowolnienie, a w przypadku braku miejsca zamieszkania takiej osoby – właściwy jest sąd miejsca jej pobytu.

Postępowanie takie może zostać wszczęte wyłącznie na wniosek, jednakże z wnioskiem takim mogą wystąpić tylko ściśle określone w ustawie osoby – tj. małżonek osoby której dotyczy taki wniosek, jej krewni w linii prostej oraz rodzeństwo, a także przedstawiciel ustawowy takiej osoby.

We wniosku takim należy wskazać czy żąda się ubezwłasnowolnienia całkowitego czy częściowego. Załącznikami powinny być dokumenty wskazujące na to, iż osoba która taki wniosek składa należy do kręgu osób uprawnionych. W toku postępowania, niezwłocznie po jego wszczęciu, sąd wysłuchuje osobę, której dotyczy wniosek. Wysłuchanie odbywa się w obecności biegłego psychologa oraz – w zależności od stanu zdrowia osoby, która ma być wysłuchana – biegłego lekarza psychiatry lub neurologa.

Składając wniosek o ubezwłasnowolnienie należy pamiętać o uiszczeniu opłaty która wynosi 40 zł.

Co istotne osoba występująca z wnioskiem który następnie okaże się nieuzasdadniony – „złożony w złej wierze lub lekkomyślnie” – może podlegać karze grzywny.

Prowadziłam już kilka spraw o ubezwłasnowolnienie i dwukrotnie miałam do czynienia z osobami, które jak się później okazało- całkiem zdrowe- miały zostać ubezwłasnowolnione. Byłam trochę zdziwiona kiedy przyszedł do mnie w średnim wieku pan podając, że siostra wniosła o jego ubezwłasnowolnienie. Już po kilku minutach rozmowy z nim miałam wielkie wątpliwości co do zasadności wniosku. Biegli również nie widzieli jakichkolwiek podstaw do ubezwłąsnowolnienia. Wniosek został oddalony, a „kochająca” siostra ukarana grzywną. Jak się okazało ojciec zapisał mojemu Klientowi w testamencie dosyć spory spadek. Siostrze nie udało się nic zwojować w postępowaniu spadkowym, więc postanowiła sprawę załatwić inaczej. Na szczęście nie udało się jej.

Podziel się tym postem

Bez kategorii

Ubezwłasnowolnienie – kiedy? i jak?

Dzisiaj zdecydowałam się napisać o ubezwłasnowolnieniu. Jest to problem dosyć częsty, a mimo to nie za dobrze znany. Wiele osób bardzo negatywnie kojarzy instytucję ubezwłasnowolnienia.

Czytaj więcej

Skontaktuj się z nami

Piekary Śląskie
ul. Bytomska 154

tel./fax 32 630 74 44
tel. 665 33 33 25

Zabrze
ul. Dworcowa 8a

tel./fax 32 271 06 55
tel. 32 271 29 11

© 2018 All rights Reserved.